РОСИЗО һәм Татарстан Республикасы Милли музее «Тере традиция» күргәзмәсен ачты
2024 елның 15 маенда «Россия - Ислам дөньясы: KazanForum 2024» XV Халыкара икътисадый форумының мәдәни программасы кысаларында Татарстан Республикасы Милли музеенда «Тере традиция» күргәзмәсе ачылды. Экспозиция ислам мәдәниятенең ике вакытлы катламын: борынгы артефактларны һәм заманча сәнгатьне берләштерә.
Күргәзмәне ачу тантанасында Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары Ләйлә Фазлыева, РОСИЗО генераль директоры Ольга Галактионова, Малайзия туризм, сәнгать һәм мәдәният министры урынбасары Кхайрул Фирдаус АКБАР КХАН, Татарстан Республикасы мөфтиенең мәгълүмати сәясәт буенча киңәшчесе Ришат Хәмидуллин катнашты.
"Монда зур мәгънәләр, традицион кыйммәтләр турында уйланулар, бу нәкъ менә KazanForum 2024 характерлый. Форумда тикшерелә торган мәсьәләләр - традицияләргә нигезләнеп, шул ук тере традиция, җанлы тарих, - дип билгеләп үтте Ләйлә Фазлыева, Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары.
"Мәдәни өлкә илләр арасындагы мөнәсәбәтләрне үстерүдә аерылгысыз роль уйный, тәҗрибә һәм идеяләр алмашуга ярдәм итә, шулай ук халыклар арасында дустанә элемтәләрне ныгыта. «Россия - Ислам дөньясы: KazanForum 2024» XV Халыкара икътисадый форумының мәдәни программасы кысаларында Татарстан Республикасы Милли музее белән берлектә «Тере традиция» ислам мәдәнияте күргәзмәсен ачу безнең өчен зур горурлык һәм горурлык. Күргәзмә - уникаль. 90нан артык экспонатны, борынгы артефактларны һәм заманча сәнгатьне бер киңлектә берләштерү ислам сәнгатенең тере традицияләрен аңлау тудыра. Безнең барлык партнерларыбызга да рәхмәт белдерәсем килә, алар ярдәмендә бу проект чынбарлыкка әверелде ", - дип ассызыклады РОСИЗО генераль директоры Ольга Галактионова.
"Ислам - уйланучылар дине, һәм күпләр моңа сәнгать аша килә. Без бу күргәзмә безгә бик кирәк дип саныйбыз. Кешеләр элек булган һәм хәзер булган иҗат җимешләре белән танышырга тиеш. Бу безнең тарих, без аны белергә тиеш. Бигрәк тә яшь буын», - диде Ришат Хәмидуллин, Татарстан Республикасы мөфтиенең мәгълүмат сәясәте буенча киңәшчесе.
"Күргәзмә исеме бик төгәл сайланган. "Тере традиция" безне хуплый һәм безнең тарихи тамырларны хәтерләтә торган динамик мәдәни элемтәләрне аңлата. Тере традиция - ул җәмгыятьнең чын рухы, тормышны дәвам итү рухы - үткәннән хәзерге һәм киләчәккә ", - дип ассызыклады Кхайрул Фирдаус АКБАР КХАН, Малайзиянең туризм, сәнгать һәм мәдәният министры урынбасары.
Артефактлар арасында - Татарстан Республикасы Милли музее җыентыгыннан предметлар: XIII-XIV гасыр мәчете порталының фрагменты һәм Әфганстандагы Зәңгәр мәчеттән беренче җимерелгән плита. Экспозициянең төп символы - Коръән Осман - изге текстларга багышланган борынгы кулъязма басмасы - картиналар әйләнәсендә. Кунаклар шулай ук 1507 елгы «Коръәннең мәгънәсен тәрҗемә итү» китабын һәм XIX гасырның атаклы дин белгече Шиһабетдин Мәрҗанинең илчеләрен күрделәр.
Заманча сәнгать Ш.Мәрҗани исемендәге фәнни һәм мәдәни программаларга ярдәм итү һәм аларны үстерү фонды коллекциясе - ислам мәдәнияте әсәрләренең иң зур шәхси җыентыгы. Экспонатлар арасында ике пространстволы инсталляция аерылып тора: шуларның берсе - Гайни Чаготаеваның «Ефәк юлы» абстракт скульптуралары сериясе, икенчесе - күргәзмә өчен махсус булдырылган «Накрытый стол» куратор инсталляциясе «РОСИЗО» дәүләт музей-күргәзмә үзәге җыелышыннан совет авторлык керамикасын үз эченә ала.
Шулай ук экспозициядә Урта гасыр миниатюрасы мирасын үзләштергән үзбәк остасы Чыңгыз Әхмәровның "Звезда Улугбека" фильмына зур эскиз тәкъдим ителгән.
Күргәзмәдә беренче тапкыр Гыйрак рәссамы Тен Имадо һәм Сирия рәссамы Або Мөхәммәд Шаарның "Каллиграфия кистью" картиналары күрсәтелгән. Күргәзмәдә РОСИЗО, Татарстан Республикасы Милли музее, Татарстан Республикасының сынлы сәнгать музее, Ш.Мәрҗани исемендәге фәнни һәм мәдәни программаларга ярдәм итү һәм аларны үстерү фонды, Ислам сәнгате галереясе җыеннарыннан барлыгы 90 экспонат бар.
Куратор: Андрей Райкин
Күргәзмә үткәрү даталары: 2024 елның 16 мае - 15 июле Урын: Татарстан Республикасы Милли музее, Казан ш., Кремль ур., 2